Projeya enerjiya rojê ya herî mezin li Kurdistanê dest pê kir

Projeya Enerjiya Rojê ya Herî Mezin li Kurdistanê Dest Pê Kir

Projeya enerjiya rojê ya herî mezin a Kurdistanê bi fermî dest pê kir. Ev proje ku li devera Germiyanê tê avakirin, dê 300 megawat enerjî hilberîne û dê hewcedariyên enerjiyê yên beşeke mezin a herêmê dabîn bike. Lêçûna vê projeyê 450 mîlyon dolar e û tê payîn ku di nav du salan de dê temam bibe.

Ev proje bi hevkariya pargîdaniyeke navneteweyî ya ji Kore ya Başûr û Wezareta Kareba û Enerjiyê ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê ve tê meşandin. Ev gaveke girîng e di rêya cihêrengkirina çavkaniyên enerjiyê de û dê alîkariya kêmkirina pêwendiya bi sotemeniyên fosîl re bike.

Hûrgiliyên Projeyê

Projeya enerjiya rojê li ser zeviyeke 500 hektarî tê avakirin û dê 750,000 panêlên rojê lê bên danîn. Ev panêl ji celebê herî pêşketî yên bifotovoltayîk in û karîgeriya wan ji sedî 22 e. Ev tê wateya ku zêdetirî enerjiyê ji her panêlekê tê girtin.

• Cih: devera Germiyanê, 50 kîlometre li başûrê Kerkûkê
• Ber: 500 hektar, yek ji herêmên herî tav li herêmê
• Kapasîte: 300 megawat, bes ji bo 200,000 malek
• Panêl: 750,000 panêlên bifotovoltayîk ên celebê herî nû
• Lêçûn: 450 mîlyon dolar, ji fonên hikûmetê û veberhênanên biyanî

«Ev proje dê guhertineke mezin di sektora enerjiyê ya Kurdistanê de çêbike. Em dixwazin heta sala 2030 ji sedî 25 ê enerjiya herêmê ji çavkaniyên nûjenkirî were.»

— Dr. Xelîl Îbrahîm, Wezîrê Kareba û Enerjiyê yê Hikûmeta Herêma Kurdistanê

Faydeyên Hawirdorî

Ji bilî hilberîna enerjiyê, ev proje dê faydeyên mezin ên hawirdorî jî hebe. Li gorî lêkolînên pisporên hawirdorê, ev proje dê salane 400,000 ton karbondîoksîdê kêm bike ku ev yek wekhevê rakirina 85,000 otomobîlan ji rêyan e.

1. Kêmkirina salane ya 400,000 ton CO2 ji atmosferê
2. Kêmkirina hewcedariya bi sotemeniyên fosîl û importkirina wan
3. Çêkirina 2,000 karên daîmî di warê enerjiya pak de
4. Pêşvebirina zanîn û teknolojiya enerjiya nûjenkirî li herêmê

Bandora li ser Guhertina Avhewayê

Guhertina avhewayê yek ji pirsgirêkên herî mezin ên serdema me ye û Kurdistanê jî bandorên wê hîs dike. Zêdebûna germahiyê, kêmbûna baranê û zuhabûna çavkaniyên avê hemû nîşaneyên guhertina avhewayê ne. Ev proje gaveke girîng e ji bo kêmkirina beşdariya Kurdistanê di vê pirsgirêkê de.

Derfetên Aborî

Projeya enerjiya rojê tenê projeyeke enerjiyê nîne, di heman demê de projeyeke aborî jî ye. Di dema avakirin û xebata projeyê de, dê bi hezaran cihên kar bên afirandin. Herwiha, dê bazirganiyên herêmî yên ku di zincîra peydakirinê de kar dikin jî sûd werbigirin.

• Di dema avakirinya: 5,000 karên demkî di warê avakirin û sazkirinê de
• Di dema xebatê: 2,000 karên daîmî di warê lênihêrîn û rêvebiriyê de
• Fêrbûna pîşeyî: 500 endezyar û teknîsyen dê bên perwerdekirin
• Bazirganiyên herêmî: 100 bazirganiya herêmî dê di zincîra peydakirinê de beşdar bibin

Perwerdekirin û Veguheztina Teknolojiyê

Yek ji aliyên herî girîng ên vê projeyê veguheztina teknolojiyê ye. Pargîdaniya Koreyî dê endezyar û teknîsyenên kurd perwerde bike da ku karibin di paşerojê de projeyên weha bi serê xwe bikin. Ev yek dê bingeha pîşesaziya enerjiya pak a Kurdistanê ava bike.

«Em ne tenê projeyekê ava dikin, em pîşesaziyeke nû li Kurdistanê ava dikin. Di nav pênc salan de, Kurdistanê dê karibe projeyên enerjiya rojê bi teknolojiya xwe pêk bîne.»

— Park Sung-ho, Rêvebirê Giştî yê Pargîdaniya Korea Solar Tech

Planên Paşerojê

Ev proje tenê destpêk e. Hikûmeta Herêma Kurdistanê plan kiriye ku di salên pêş de çend projeyên din ên enerjiya nûjenkirî jî pêk bîne. Di nav van de projeyên enerjiya bayê li çiyayên Qendîl û projeyên enerjiya avê li ser çemên herêmê hene.

1. Projeya enerjiya bayê ya Qendîlê: 200 MW, dê di 2027 de dest pê bike
2. Projeya enerjiya avê ya çemê Zêyê Mezin: 150 MW, di qonaxa plansaziyê de
3. Projeya duyemîn a enerjiya rojê li Dihokê: 250 MW, dê di 2028 de dest pê bike

Fînanskirina Projeyên Enerjiyê

Ji bo fînanskirina van projeyan, hikûmet modelên cuda yên fînansman bi kar tîne. Di nav van de hevkariya giştî-taybet (PPP), deynên bankên navneteweyî û veberhênanên rasterast ên biyanî hene. Ev nêzîkatiya cihêreng ji bo kêmkirina barê darayî yê li ser budceya giştî girîng e.

Encam

Projeya enerjiya rojê ya Germiyanê gaveke dîrokî ye ji bo Kurdistanê. Ev proje nîşan dide ku Kurdistanê cidî ye di warê enerjiya pak de û dixwaze di paşerojê de welatekî kesk û domdar be. Bi vê projeyê re, Kurdistanê cihê xwe di nexşeya enerjiya nûjenkirî ya cîhanî de digire.