Meclîsa Başûrê Kurdistanê îro rûnişta xwe ya taybetî li ser reformên yasayî dest pê kir. Ev rûnişt dê li ser guhertinên di qanûna hilbijartinan, mafên jin û bernameya aborî de nîqaş bike. Li jêr em ê hemû pêşveçûnan cihê bi cihê ji we re radigihînin.
Meclîsa Kurdistanê rûnişta reforman dest pê kir
Nîqaşa bernameya aborî dest pê kir: Budceya perwerdehiyê 18%
Rûnişta êvarê dest pê kir. Naha nîqaşa li ser bernameya aborî ye. Pêşniyar daxwaz dike ku budceya perwerdehiyê ji 12% bibe 18% û foneke taybetî ji bo destpêkên piçûk bê avakirin. Em ê pêşveçûnan radigihînin.
Rêxistinên mafên jin encam bi kêfxweşî pêşwazî kirin. Li ber parlamentoyê şahî dest pê kir. Tê gotin ku ev rolek dîrokî ye ji bo tevgera jinan li Kurdistanê.
Qanûna mafên jin hat pejirandin: Kota 40% û cezayên nû
Dengdana duyemîn: Qanûna mafên jin jî bi piraniyeke mezin hat pejirandin. 78 parlamenteran dengê erê dan. Kota jinan di meclîsê de naha ji 30% bû 40%. Herwiha tundûtûjiya li dijî jinan wek sûcek giran hat qebûlkirin.
Piştî dengdanê, serokê meclîsê got ku ev encamek dîrokî ye. Naha meclîs dê li ser pêşniyara mafên jin nîqaş bike. Tê çaverê kirin ku ew jî îro bê dengdan.
Reforma hilbijartinan hat pejirandin: 65 erê, 38 na
SON DAKÎKA: Pêşniyara qanûna hilbijartinan bi piraniya dengan hat pejirandin! 65 ji 111 parlamenteran dengê erê dan. 38 jî dengê na dan. 8 jî bêdeng man. Ev yekem qonaxa pêvajoya reformê ye. Divê hê Encumena Wezîran jî bipejirîne.
Li derve jî çalakî hene. Rêxistinên sivîl li ber avahiya parlamentoyê piştgiriya reforman nîşan didin. Bi sedan kes bi pankart û dirûşman berhev bûne. Polîs rewşê bi aştî kontrol dike.
"40 sedî ne bes e, divê em ber bi wekheviya tevahî ve biçin. Lê ev gavek baş e. Jinên Kurdistanê di hemû qadên jiyanê de aktîf in û divê ev aktîfbûn di meclîsê de jî xuya bibe."
— Parlamentera jin, Nîgar Osman
Pêşniyara zêdekirina kota jinan bo 40% hat xwendin
Pêşniyara duyemîn: Qanûna mafên jin. Pêşniyar daxwaz dike ku kota 30 sedî ya jinan di meclîsê de bibe 40 sedî. Herwiha pêşniyar dike ku tundûtûjiya li dijî jinan wek sûcek giran bê hesibandin û cezayên girantir bên danîn.
Navbera rûniştê hat dayîn. Parlementaran 30 deqîqe betlaneyê wergirtin. Di vê navberê de konsultasyonên navpartiyî berdewam dikin. Tê gotin ku li ser hin xalên pêşniyarê lihevkirinek nû çêbûye.
Analîza sîstema hilbijartinan: Nakokî di navbera partiyan de
Analîz: Guhertina sîstema hilbijartinan yek ji mijaren herî nakokî ye. Partiyên mezin ji sîstema navnîşê razî ne ji ber ku ew dikarin lîsteyên xwe kontrol bikin. Lê partiyên piçûk û serbixwe dixwazin ku sîstemek herêmî bê danîn da ku pêwendiya di navbera hilbijêr û nûneran de xurtir bibe.
"Divê em sîstema hilbijartinan nûjen bikin. Gelê me mafê wê heye ku nûnerên xwe yên rast hilbijêrin. Sîstema heyî êdî bersiva hewcedariyên me nade."
— Parlementerê Fraksiyona Guhertinê, Şîlan Hemîd
Pêşniyara guhertina sîstema hilbijartinan hat xwendin
Pêşniyara yekem hat xwendin: Guhertina qanûna hilbijartinan. Li gorî pêşniyarê, sîstema hilbijartinan dê ji sîstema navnîşê biguhere sîstema herêmî. Her herêm dê nûnerê xwe yê taybet hilbijêre. Ev pêşniyar ji aliyê Fraksiyona Guhertinê ve hatiye pêşkêşkirin.
Serokê Meclîsê bi axaftineke kurt rûniştê vekir. Wî got ku ev reformên pêşniyarkirî dê pêvajoyeke nû ya demokratîk ji bo Herêma Kurdistanê vebike. Hemû partî li ser wê yekê lihev kirine ku divê reform bên kirin.