Bernameya Derzîlêdanê li Kurdistanê Bi Serkeftî Pêş Dikeve

Wezareta Tenduristiyê ya Herêma Kurdistanê ragihand ku bernameya derzîlêdanê ya neteweyî bi rêjeyek bilind pêş dikeve. Ev bernameya ku di sala 2024ê de dest pê kir, armanca wê ew e ku hemû welatiyan li dijî nexweşiyên vegir biparêze.

Li gorî daneyên fermî, di sala borî de zêdetirî 3 milyon doz derzîlêdan hatin dayîn û ev jimar li gorî salên berê zêdebûneke girîng nîşan dide.

Armancên Sereke yên Bernameyê

Bernameya derzîlêdanê çend armancên sereke hene ku li gorî plana pênc-salî hatine destnîşankirin. Ev armanc bi piştgiriya rêxistinên navneteweyî û hevkariya wezaretên din hatin amade kirin.

  • Gihandina rêjeya derzîlêdanê ya zarokan bi sedî 98
  • Rakirina nexweşiya polioyê bi tevahî ji Kurdistanê
  • Kêmkirina nexweşiya sorikê di nav zarokan de
  • Berfirehkirina derzîlêdanê ji bo nexweşiyên nû yên vegir
  • Avakirina pergala sardsaziyê ya nûjen ji bo hilanîna derzîlêdanan

Destkeftiyên Heta Niha

Wezîrê Tenduristiyê Dr. Saman Berezenî di konferansa rojnamevaniyê de destkeftiyên bernameyê eşkere kir. Li gorî wî, Kurdistanê di warê derzîlêdanê de ji gelek welatên herêmê pêştir e.

«Em serbilind in ku Kurdistanê di warê derzîlêdanê de bûye nimûne ji bo tevahiya herêmê. Rêjeya me ya derzîlêdanê ji sedî 95 derbas kiriye û em ber bi sedî 98 ve diçin.»

— Dr. Saman Berezenî, Wezîrê Tenduristiyê yê Herêma Kurdistanê

Jimare û Daneyên Sereke

  1. 3.2 milyon doz derzîlêdan di sala 2025an de hatin dayîn
  2. Rêjeya derzîlêdanê ya zarokan gihîşt sedî 95.7
  3. 120 navendên nû yên derzîlêdanê hatin vekirin
  4. 450 karkerên tenduristiyê hatin perwerdekirin
  5. Bûdceya bernameyê ji 20 milyon dolaran derbas bû

Astengiyên li Pêşiya Bernameyê

Ligel hemû destkeftiyan, hin astengî jî hene ku pêdivî ye bên çareser kirin. Di hin deverên dûr de gihandina derzîlêdanê hîn jî bi dijwarî ye û hin malbat jî ji ber nebaweriyan derzîlêdanê qebûl nakin.

  • Gihandina derzîlêdanê ji deverên dûr û çiyayî re dijwar e
  • Hin malbat ji ber xapandinên li ser torên civakî derzîlêdanê red dikin
  • Kêmbûna karkerên tenduristiyê di hin navçeyan de
  • Pirsgirêkên sardsaziyê di deverên germ de

Çareseriyên Pêşniyarkirî

Wezaretê plana nû amade kiriye ji bo çareserkirina van astengiyan. Tîmên siyanar dê bi wesayitên taybetî yên bi sardsaziyê bigihîjin gundên dûr. Her wiha kampanyaya hişyarkirinê jî dê bê meşandin.

«Divê em hemû bi hev re bixebitin da ku her zarokek li Kurdistanê bigihîje derzîlêdanê. Ev ne tenê pirsgirêkeke tenduristiyê ye, ev meseleya mafên mirovan e.»

— Dr. Layla Osman, Nûnerê WHO li Kurdistanê

Plana Salên Pêş

  1. Veguheztina pergala derzîlêdanê bo sîstema dîjîtal di sala 2026an de
  2. Avakirina 50 navendên nû yên derzîlêdanê di deverên dûr de
  3. Destpêkirina derzîlêdanê ya li dijî HPV ji bo keçên 12-14 salî

Piştgiriya Navneteweyî

Rêxistina UNICEF û WHO her du jî piştgiriya xwe ya berdewam ji vê bernameyê re ragihandin. Wan soz dan ku alîkariya teknîkî û aborî bidomînin heta ku armanc bên bidestxistin.

Bernameya derzîlêdanê ya Kurdistanê bûye nimûneyek serketî ku welatên din jî dikarin jê fêr bibin. Armanca dawî ew e ku her welatiyekî Kurdistanê ji nexweşiyên vegir bê parastin.